Kritieke en strategische grondstoffen

Grondstoffen vormen de basis van onze economie. Nederland heeft sinds juli 2026 een nationale lijst van kritieke grondstoffen, die van bijzonder belang zijn voor de Nederlandse economie en veiligheid en een verhoogd leveringsrisico kennen. Naast de nationale prioritering, hanteert de Europese Commissie een bredere lijst van kritieke- en strategische grondstoffen.

Nationale lijst kritieke grondstoffen

De nationale lijst van 17 kritieke grondstoffen is opgesteld op basis van analyses van het NMO en helpt om binnen de bredere Europese lijst gerichter prioriteiten te stellen voor Nederland. De 17 grondstoffen op de nationale lijst zijn:

  • Bismut
  • Cokeskool
  • Fluoriet
  • Fosfor
  • Gallium
  • Germanium
  • Grafiet
  • Kobalt
  • Lithium
  • Magnesium
  • Niobium
  • Platinametalen
  • Scandium
  • Silicium
  • Vanadium
  • Wolfraam
  • Zeldzame aarden

Europese lijst kritieke en strategische grondstoffen

De Europese Commissie heeft momenteel 34 metalen en mineralen geclassificeerd als kritieke grondstoffen. Daarbij wordt gekeken naar twee criteria: het economisch belang van een grondstof voor de Europese economie en het risico op verstoringen in de toelevering. In 2011 werd de eerste Europese lijst met kritieke grondstoffen opgesteld. In 2023 werd deze lijst voor het laatst bijgewerkt en werd een aantal grondstoffen binnen de lijst aangemerkt als strategisch. Deze grondstoffen zijn van groot belang zijn voor onder meer de energietransitie, digitale transformatie, ruimtevaart en defensie. Daarnaast wordt van deze grondstoffen een exponentiële groei wordt verwacht in de vraag.

Het NMO werkt aan materiaaldossiers voor onderstaande grondstoffen. De volgende dossiers zijn momenteel afgerond en beschikbaar: Antimoon, Bismut, Gallium, Germanium, Grafiet, Vanadium, Wolfraam en Zeldzame aarden. De komende periode worden regelmatig nieuwe dossiers toegevoegd.

Bekijk hieronder het overzicht van de Europese kritieke en strategische grondstoffen.

Beeldmateriaal verzorgd door TU Delft Science Centre. Alle rechten voorbehouden.

Kritieke grondstoffen Europese lijst

Arseen

Bariet

Beryllium

Cokeskool

Fluoriet

Fosfaatgesteente

Fosfor

Hafnium

Helium

Lichte zeldzame aarden

Niobium

Scandium

Strontium

Tantaal

Veldspaat

Strategische grondstoffen Europese lijst

Aluminium/ bauxiet

Boor

Kobalt

Koper

Lithium

Magnesium

Mangaan

Nikkel

Platinametalen

Siliciummetaal

Titaniummetaal

Zeldzame aarden