Materiaaldossier Zeldzame aarden
Het Nederlands Materialen observatorium (NMO) publiceert materiaaldossiers die inzicht bieden in de beschikbaarheid, toepassing en strategische relevantie van specifieke materialen. Dit dossier richt zich op zeldzame aarden en bundelt actuele, zorgvuldig geanalyseerde informatie die relevant is voor beleidsvorming door overheid en besluitvorming in de industrie.
Laatst bijgewerkt: september 2025
Toepassingen
De vijftien zeldzame aardmetalen (REEs) kennen een grote verscheidenheid aan toepassingen. De belangrijkste zijn twee soorten permanente magneten (Nd-type en Sm-type, waarbij dysprosium (Dy), terbium (Tb) en Samarium (Sm) in kleine hoeveelheid aanwezig kan zijn om de functionaliteit te bevorderen), verlichting (Lutetium, Europium), katalyse (Lanthanium, Cerium), polijstpoeder (Cerium) en legeringen (Gadolinium).
Exportrestricties
China heeft op 4 april 2025 exportvergunningen verplicht gesteld voor 7 (zware) zeldzame aarden, waaronder terbium (Tb) en dysprosium (Dy), die belangrijk zijn voor warmtebestendige permanente magneten. In juli 2025 zijn de exportvolumes weer op het niveau van begin 2025.
Prijsontwikkeling
In de periode na de Chinese exportmaatregelen in april 2025 verdrievoudigden de prijzen van dysprosium (Dy) en terbium (Tb) binnen een maand, waarbij Dy een prijs van ongeveer $850/kg bereikte en Tb $3.000/kg.
Productie en verwerking
| Winning | Tussen 2018 en 2023 is de productie van zeldzame aarden verdubbeld tot een volume van 385 kt REO ('Rare Earth Oxides-equivalent'). In 2023 waren China (met 66%), Myanmar (16%), de VS (11%) en Australië (5%) de grootste producenten. Nieuwe productie komt er aan, maar brengt met name Lichte Zeldzame Aarden (LREE), zoals neodymium (Nd) en praseodymium (Pr) naar de markt. |
|---|---|
| Exploratie | De exploratiebudgetten (buiten China) stijgen sinds 2017 en bedragen nu naar schatting 130 MEUR. De grootste investeringen vinden plaats in Australië. |
| Reserves | De grootste reserves bevinden zich in China (48%), Brazilië (23%), India (8%) en Australië (6%). |
| Verwerking | De verwerking vindt voor 88% plaats in China; voor zware zeldzame aardmetalen, zoals terbium (Tb) en dysprosium (Dy), ligt dit op 98%. Neodymium (Nd) en praseodymium (Pr) worden ook verwerkt in Maleisië (8%), de VS en Vietnam. |
| Recycling | Er worden momenteel geen zeldzame aarden gerecycleerd, maar Carester in Frankrijk voorziet in productie (uit end-of-life materiaal) in 2026. Diverse Horizon Europe projecten onderzoeken REE-recycling en ook zijn er een aantal CRMA Strategische Projecten toegekend op recycling van permanente magneten. |
Rol Nederland in handel en gebruik
Nederlandse import en export
Nederland is netto-importeur van zeldzame aardmetalen (HS280530) en van permanente magneten (HS850511) t.w.v. respectievelijk 0,4% en 1% van de wereldhandel.
Herkomst Nederlandse import
De import van zeldzame aardmetalen is voornamelijk afkomstig uit China (69%) en verder uit Thailand (23%), Turkije (17%) en Canada (10%). Permanente magneten komen vooral uit China (65%) en Duitsland (14%).
Toepassing in Nederland
De toepassing is voornamelijk te vinden in de high-tech-sector (apparatenbouw) in elektromotoren en in mechatronica (met betrekking tot magnetische levitatie).
Aanvragen en voorwaarden
Dit materiaaldossier is uitsluitend op aanvraag beschikbaar voor bedrijven en overheden. Het NMO stelt de informatie in dit dossier vrijblijvend beschikbaar aan organisaties die actief zijn in de industrie en waarvoor de inhoud relevant is.
Organisaties geïnteresseerd in één of meer materialendossiers kunnen een aanvraag indienen via de Repository van TNO. Vervolgens neemt een medewerker van het NMO contact op om de aanvraag verder af te stemmen.