Materiaaldossier Grafiet
Het Nederlands Materialen observatorium (NMO) publiceert materiaaldossiers die inzicht bieden in de beschikbaarheid, toepassing en strategische relevantie van specifieke materialen. Dit dossier richt zich op grafiet en bundelt actuele, zorgvuldig geanalyseerde informatie die relevant is voor beleidsvorming door overheid en besluitvorming in de industrie.
Laatst bijgewerkt: mei 2026
Toepassingen
Voor natuurlijk grafiet: batterijen (52%), vuurvaste materialen (24%) en afgietsels (8%). Voor synthetisch grafiet: batterijen (31%), elektrodes van vlamboogovens (47%), carboneren staal (8%).
Exportrestricties
In oktober 2023 kondigde het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) een verplichte exportvergunning aan voor natuurlijk vlokgrafiet en producten daarvan en voor synthetische grafietmaterialen met een hoge zuiverheid, hardheid en intensiteit. Vanaf 1 januari 2025 heeft China de lijst met synthetische grafietproducten die onder de exportbeperkingen vallen verder uitgebreid.
Prijsontwikkeling
De prijzen zijn niet sterk beïnvloed door de exportrestricties. Voor verschillende typen natuurlijk grafiet variëren deze tussen 600 en 1000 $/t.De prijzen voor vlok- en synthetisch grafiet zijn op het laagste niveau sinds 2011. Voor medium- en low-capacity anode materiaal is de prijs van synthetisch grafiet momenteel lager dan voorvlokgrafiet.
Productie en verwerking
| Winning | De winning van natuurlijk grafiet bedraagt ongeveer 1,6 Mt/jaar en komt vooral uit China (67%), Madagaskar (10%), Brazilië (7%) en Mozambique (6%). De totale productie van synthetisch grafiet ligt tussen de 2,7 Mt en 3 Mt per jaar. |
|---|---|
| Exploratie | Exploratie vindt vooral plaats in Afrika en dan met name in Tanzania, Madagaskar, Mozambique en Malawi. Het aantal exploratieboringen vertoonde een piek in 2018 maar stabiliseert sindsdien op een lager niveau. |
| Reserves | De wereldreserve bedraagt 279 Mt waarvan de grootste reserves zich bevinden in China (29%), Brazilië (27%), Madagaskar (10%), Mozambique (9%) en Tanzania (6%). |
| Verwerking | De verwerking van natuurlijk grafiet vindt vrijwel uitsluitend in China plaats (99%); de verwerking naar synthetisch grafiet is meer verspreid met China (69%), India (8%), Japan (4%), Spanje (4%) en de VS (5%). |
| Recycling | Naar schatting vervangt recycling enkele procenten aan primair gewonnen grafiet. Er zijn er veel projecten aan te wijzen waaruit ‘black mass’ (naast o.a. lithium) grafiet wordt teruggewonnen; Europese spelers zijn daar actief in. |
Rol Nederland in handel en gebruik
Nederlandse import en export
Nederland speelt een relatief grote rol in de mondiale handel van met name Grafiet, colloïdaal (380110). Nederland was in de periode 2021-2023 een consistente netto exporteur van Grafiet, colloïdaal (380120) en Synthetisch grafiet (380110) en een consistente netto importeur van Natuurlijk grafiet (m.u.v. grafiet in poeder of in schilfers) (250490).
Herkomst Nederlandse import
Voor Nederland zijn de directe toeleveranciers van natuurlijk grafiet (250490/250410) met name China (ca. 28% van import) en Europese landen (Noorwegen, Polen).
Toepassing in Nederland
Volgens CBS-analyse ging de import van natuurlijk grafiet met name naar de bouw (30%), bouwmaterialenindustrie (14%) en de chemische industrie (9%). Daarnaast zijn enkele bedrijven betrokken bij grafietverwerking.
Aanvragen en voorwaarden
Dit materiaaldossier is uitsluitend op aanvraag beschikbaar voor bedrijven en overheden. Het NMO stelt de informatie in dit dossier vrijblijvend beschikbaar aan organisaties die actief zijn in de industrie en waarvoor de inhoud relevant is.
Organisaties geïnteresseerd in één of meer materialendossiers kunnen een aanvraag indienen via de Repository van TNO. Vervolgens neemt een medewerker van het NMO contact op om de aanvraag verder af te stemmen.