Bodemas materiaalstromen als mogelijke bron van kritieke materialen
Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) heeft onderzocht of de materiaalstromen die ontstaan bij het scheiden en wassen van bodemassen hoge concentraties van kritieke materialen bevatten. Bodemas is de as die ontstaat bij restafvalverbranding en bevat een breed spectrum aan materialen. Vanwege het grote volume bodemas dat Nederland jaarlijks verwerkt op verschillende locaties, is bodemas in theorie een grote bron van kritieke materialen.
Uit literatuuronderzoek is bekend dat er lage concentraties van verschillende kritieke materialen in bodemas voorkomen. Bij het verwerkingsproces van bodemas, ondergaat de bodemas verschillende zeef, filter, magneet en andere scheidingsstappen. Hierbij ontstaan diverse interessante materiaalstromen, zoals grind, zand, magnetische slakken en non-ferrometaal (metaal dat geen of minder dan 50% ijzer bevat). De onderzoekshypothese was dat kritieke materialen zich in deze substromen zouden ophopen, waardoor terugwinning eenvoudiger wordt.
Onderzoek van monsters
Bij Heros Sluiskil, de grootste bodemasverwerker van Europa, zijn in totaal 32 verschillende representatieve monsters genomen die vervolgens zijn gesorteerd op grof en vermalen materiaal. Het overgebleven poeder is met Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS) onderzocht op de aanwezige concentratie kritieke materialen. Ter verificatie zijn sommige monsters dubbel gemeten of bestudeerd met X-Ray Fluorescence spectroscopy (XRF). Beide technieken worden gebruikt om de elementsamenstelling te bepalen.
Resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat kritieke materialen zich vooralsnog niet lijken op te hopen bij gesorteerde bodemasstromen. Wel lieten sommige monsters hoge concentraties zien van onder andere kobalt, koper en strontium. Aangezien alle resultaten zijn gebaseerd op één meting per materiaalstroom, is vervolgonderzoek nodig om de resultaten te bevestigen. Daarna kan geëxperimenteerd worden met het daadwerkelijk terugwinnen van kritieke materialen uit bodemas.
Bekijk de volledige resultaten in de casestudy (Engels): ‘CRM content of bottom ash treatment material streams’.