Expert aan het woord: kritieke grondstoffen in Groenland

Grondstoffenexpert van het NMO, Andor Lips, licht in dit interview de geologische context van Groenland toe en beantwoordt vragen over kritieke grondstoffen en hun betekenis.

Wat maakt Groenland vanuit geologisch perspectief een bijzondere regio?

“Het eiland heeft een gevarieerde geologie die veel overeenkomsten vertoont met Canada en Scandinavië. Daardoor is de kans op het aantreffen van verschillende soorten ertsafzettingen redelijk groot.”

“In de afgelopen vijftig jaar zijn er op meer dan twintig locaties grondstoffen gevonden. Maar een groot deel van Groenland ligt onder een dikke ijslaag. Wat daar precies verborgen ligt, is grotendeels onbekend. Het potentieel is aantrekkelijk, maar Groenland is daarmee niet uniek. Landen met veel grondstoffenbronnen zoals Canada, Chili, Peru, Australië, Zambia en Kazachstan, hebben hun geologische potentieel al veel verder ontwikkeld tot daadwerkelijke mijnbouw.”

“Het Arctische klimaat, de afgelegen ligging en het gebrek aan infrastructuur maken exploratie en mijnbouw in Groenland uitzonderlijk kostbaar en tijdrovend. Bovendien is de ecologische impact in het kwetsbare poolgebied extra groot. Dat heeft ertoe geleid dat meerdere projecten die bijna klaar waren voor ontginning alsnog zijn uitgesteld of stopgezet.”

Over welke kritieke grondstoffen spreken we en wat betekent ‘kritiek’?

“Op dit moment wordt er op Groenland slechts beperkt gewonnen: wat goud, anorthosiet en robijnen. Deze behoren niet tot de kritieke grondstoffen zoals door de Europese Unie gedefinieerd. Wel zijn er afzettingen bekend van zeldzame aardmetalen, titaan, germanium, lithium en platina, naast basismetalen zoals zink en ijzererts.”

“Met ‘kritiek’ worden grondstoffen bedoeld waarvan de beschikbaarheid onder druk staat, terwijl de vraag toeneemt. Dat komt doordat deze materialen vaak in slechts een klein aantal landen worden geproduceerd, terwijl ze essentieel zijn voor de energietransitie, digitalisering en militaire toepassingen. Deze concentratie maakt de keten kwetsbaar. Daarom is het belangrijk om alternatieve bronnen te ontwikkelen - idealiter dichter bij huis - slimmer om te gaan met materialen, recycling te vergroten en - waar mogelijk - materialen te vervangen door minder schaarse alternatieven.”

Wat is het verschil tussen de aanwezigheid van grondstoffen en de mogelijkheid om ze te winnen?

“Dat een grondstof aanwezig is, betekent niet automatisch dat deze ook rendabel kan worden gewonnen. Er moet sprake zijn van voldoende concentraties én van haalbare investerings- en infrastructuurmogelijkheden. Voor Groenland geldt dat de omstandigheden allesbehalve ideaal zijn: extreme kou, hoge transportkosten en een gebrek aan voorzieningen maken ontginning moeilijk en duur. Daarbij komt dat het kwetsbare ecosysteem extra maatregelen vraagt om milieuschade te voorkomen, wat de kosten verder verhoogt.”

“Kortom, het geologisch potentieel van Groenland is interessant. Tegelijk zorgen factoren zoals de ligging, het klimaat en de beperkte infrastructuur ervoor dat de ontwikkeling van grondstoffen daar uitdagend blijft.”

Lees meer

Grondstoffenexpert Andor Lips van het NMO heeft de afgelopen weken ook bijdrages geleverd aan de volgende publicaties:

• Wat wil Trump echt van Groenland? (NEMO Kennislink)
• Amerikaanse machtspolitiek zet Europa onder druk (VNO-NCW)