Casestudy: economische impact van leveringsonderbrekingen van kritieke materialen
Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) voerde een casestudy uit naar de economische impact van leveringsonderbrekingen van kritieke materialen. Daarbij is gekeken of investeerders leveringsrisico’s herkennen en direct verwerken in de waardering van bedrijven. Als voorbeeld is gekeken naar de zeldzame-aardmetalencrisis tussen China en Japan in 2010, toen China de export van zeldzame aardmetalen (REE’s) naar Japan onverwachts stopzette.
De exportstop volgde op een diplomatiek incident en kwam voor marktpartijen onverwachts. Dit ‘natuurlijke experiment’ maakt deze gebeurtenis geschikt om te analyseren of beleggers onderscheid maken tussen bedrijven die sterk afhankelijk zijn van REE’s en bedrijven die dat niet zijn. Als de markt leveringsrisico's inprijst als meetbare risicopremie, hebben bedrijven een intrinsieke financiële prikkel om die afhankelijkheden te beperken.
Aanpak casestudy
In de casestudy zijn aandelenrendementen van Japanse beursgenoteerde bedrijven vergeleken. Met een zogeheten difference-in-differences-analyse is het verschil in koersontwikkeling vóór en na het embargo bepaald tussen REE-afhankelijke bedrijven en een controlegroep van minder afhankelijke bedrijven. Zo kan het effect van de leveringsschok beter worden onderscheiden van algemene marktbewegingen.
Resultaten
De analyse laat zien dat REE-afhankelijke bedrijven rondom het embargo een extra waardedaling van ongeveer 2% ondervonden ten opzichte van de controlegroep. Opvallend is dat deze koersreactie al zichtbaar was voordat internationale media breed over het embargo berichtten. Dit wijst erop dat financiële markten vroeg kunnen reageren op spanningen in kritieke toeleveringsketens en mogelijk als aanvullend signaal kunnen dienen.
De resultaten maken duidelijk dat leveringsrisico’s van kritieke materialen niet alleen operationeel relevant zijn, maar ook financiële gevolgen hebben. Beleggers passen hun waarderingen aan wanneer afhankelijkheden zichtbaar worden. Dit creëert een prikkel voor bedrijven om risico’s te beperken, bijvoorbeeld via strategische voorraden of door leveranciers te spreiden. Bij beleid rond kritieke grondstoffen is het van belang met deze marktprikkel rekening te houden: als de overheid risico's afdekt zonder die prikkel te bewaken, investeren bedrijven minder in diversificatie en substitutie dan zij anders zouden doen.
In het volledige rapport staan de uitgebreide onderbouwing, methodologie en regressieanalyse.
Download de casestudy: 'Kwantificering van economische impact van leveringsonderbrekingen kritieke materialen (pdf, 134 kB)'.